ชื่อวิทยาศาสตร์ Hemerocallis fulva Linn.

ชื่อสามัญ COMMON ORANGE DAY LILY, TAWNY DAY LILY

ชื่อจีน : Xuāncǎo  萱草, Wàng xuāncǎo 忘萱草, lù cōng 鹿葱, chuān cǎohuā 川草花、

wàng yù 忘郁, dān jí 丹棘。

ชื่อวงศ์ LILIACEAE

มีถิ่นกำเนิดจากประเทศจีน เป็นไม้ล้มลุก มีหัวและลำต้นใต้ดิน

ใบเดี่ยว ออกเหลื่อมสลับกันเล็กน้อยติดกับพื้นดิน ใบเป็นรูปแถบยาว ใบพับตามยาวได้ ปลายแหลม

ดอก ออกเป็นช่อที่ปลายยอด ดอกย่อยมีได้ถึง 15 ดอก กลีบดอกเป็นสีส้ม หรือเหลืองอมส้ม เป็นกลีบรวมโคนเชื่อมกันเล็กน้อย ปลายแผ่และแยกเป็นกลีบดอก 6 กลีบ มีเกสรตัวผู้ 6 อัน ดอกบานเต็มที่เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 9 ซม. “ผล” กลมยาว มี 3 สัน ภายในมีเมล็ด เวลามีดอกจะสวยงามมาก ดอกออกทั้งปี

ขยายพันธุ์ : หัว

สรรพคุณ : ใช้ รากแก้โรคคางทูม, ดีซ่าน, โรคกระเพาะปัสสาวะอักเสบ

ใช้ 10-20 กรัม 

The post ดอกไม้จีน appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : กะลา กาหลา

ชื่อวงศ์ : ZINGIBERACEAE

ชื่อสามัญ : Torch Ginger

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Etlingera elatior (Jack) R.M. Smith

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นพืชตระกูลเดียวกับขิง ข่า แต่สูงใหญ่กว่า ลำต้นเป็นเหง้าอยู่ใต้ดิน ลำต้นบนดินเป็นกาบใบสีเขียวเข้ม รูปหอก ปลายใบแหลม กว้างยาวประมาณ 6×10 -14 นิ้ว ดอกแทงช่อจากหน่อใต้ดิน ก้านดอกยาวเป็นปล้องคล้ายไผ่ ดอกสีชมพู แดง ขาว มีกลีบซ้อนกันหลายชั้น จงอยตรงปลายแหลม กลีบดอกเรียบเป็นมัน ไม่มีกลิ่นหอม

สถานการณ์ ราคาขาย 30-40 บาท ส่งออกไปสหรัฐอาหรับเอมิเรต จอร์แดน ซาอุดิอารเบีย สหรัฐอเมริกา ติรินิแดดแอนด์บาโก เยอรมัน ใช้ปักแจกัน ตกแต่งอาคารสถานที่ เครื่องเคียงข้าวยำ ผ้าทอเส้นใยดาหลา การสกัดน้ำมันหอมระเหย

พันธุ์

ดาหลาตรัง 1 ลำต้นสีเขียว ใบสีเขียว ช่อดอกสีขาว สีของดอกย่อยสีขาวขอบเหลือง ให้ผลผลิตเฉลี่ย 39 ดอก/กอ/ปี (เมื่ออายุ 3 ปีหลังปลูก) อายุปักแจกันนาน 7 วัน

ดาหลาตรัง 2 ลำต้นสีเขียว ใบสีเขียว ช่อดอกสีบานเย็น สีของดอกย่อยสีบานเย็น ให้ผลผลิตเฉลี่ย 40 ดอก/กอ/ปี (เมื่ออายุ 3 ปีหลังปลูก) อายุปักแจกันนาน 8 วัน

ดาหลาตรัง 3 ลำต้นสีเขียว ใบสีเขียว ช่อดอกสีแดง สีของดอกย่อยสีแดงขอบขาว ให้ผลผลิตเฉลี่ย 106 ดอก/กอ/ปี (เมื่ออายุ 3 ปีหลังปลูก) อายุปักแจกันนาน 8 วัน

ดาหลาตรัง 4 ลำต้นสีเขียว ใบสีเขียว ช่อดอกสีชมพู สีของดอกย่อยสีชมพูขอบเหลือง ให้ผลผลิตเฉลี่ย 136 ดอก/กอ/ปี (เมื่ออายุ 3 ปีหลังปลูก) อายุปักแจกันนาน 10 วัน

ดาหลาตรัง 5 ลำต้นสีเขียว ใบสีเขียว ช่อดอกสีชมพู สีของดอกย่อยสีชมพูขอบเหลือง ให้ผลผลิตเฉลี่ย 136 ดอก/กอ/ปี (เมื่ออายุ 3 ปีหลังปลูก) อายุปักแจกันนาน 10 วัน

ดาหลาพันธุ์ กวก. ตรัง7  ขนาดดอก 6.43 เซนติเมตร  น้ำหนักช่อดอกเฉลี่ย 96.86 กรัม รูปทรงดอกรูปถ้วย กลีบประดับแข็งเล็กน้อยสีแดงชมพู (RG 53C)  โดดเด่นดอกมีความคงทนเหมาะสำหรับการใช้ดอกตกแต่ง อายุการปักแจกัน 7 วัน

ดาหลาพันธุ์ กวก. ตรัง 8 ขนาดดอก 6.33 เซนติเมตร  น้ำหนักช่อดอกเฉลี่ย 189 กรัม  รูปทรงดอกรูปไข่ กลีบประดับแข็งเล็กน้อยสีแดง (RG 47B)  โดดเด่นดอกมีความคงทนเหมาะสำหรับการใช้ดอกตกแต่ง  อายุการปักแจกัน 8 วัน

ดาหลายะลา 1 ทรงกอตั้งตรงหรือเอียงประมาณ 10 องศา ลักษณะลำต้นมีลำต้นใต้ดิน (rhizome) ความสูง 155 – 185 ซม. จำนวนใบ 8-16 ต่อต้น สีของใบอ่อนผิวใบสีเขียวอมเหลือง ท้องใบสีแดงอมเทา สีของใบแก่ผิวใบสีเขียว ท้องใบสีเขียวอมเหลือง รูปร่างของใบยาวรี ขนาดของใบกว้าง 16 ซม. ยาว 66 ซม.ขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม ไม่มีขนบนแผ่นใบ เส้นก้านใบปรากฏชัดด้านท้อง ใบสีเขียวอมแดง ลักษณะช่อดอกทรงถ้วย ขนาดช่อดอกกว้าง 7.58ซม. ยาว 7.73 ซม. จำนวนกลีบประดับ 100 กลีบ สีของกลีบประดับสีแดงเข้ม ขอบกลีบประดับสีแดงเข้ม จำนวนดอกย่อย 94 ดอก สีของดอกย่อยสีแดงปลายกลีบปากสีเหลือง สีก้านช่อดอกสีแดงอมเขียว ความยาวก้านช่อดอก 52.98 ซม. ขนาดก้านช่อดอกกว้าง 1.1 ซม. รูปร่างผลคล้ายชมพู่ หยดน้ำ รูปไข่ (Ovate) ขนาดของผลกว้าง2.10 ซม. ยาว 3.80 ซม. จำนวนพูในผล 3 พู ขนาดของเมล็ดกว้าง 0.30 ซม.ยาว 0.40 ซม. เมล็ดสีดำ จำนวนวันตั้งแต่วันแทงตาดอกถึงวันเก็บเกี่ยวดอกบาน 80 เปอร์เซ็นต์ 66 วัน ผลผลิตดอก 386 ดอก/กอ/ปี น้ำหนักของช่อดอก 133.29 กรัม อายุปักแจกัน ดอกบาน 80-100 เปอร์เซ็นต์ 5 วัน

ดาหลายะลา 2  ทรงกอตั้งตรงหรือเอียงประมาณ 10 องศา ลักษณะลำต้นมีลำต้นใต้ดิน (rhizome) ความสูง 170-190 ซม. จำนวนใบ 8-16 ต่อต้น สีของใบอ่อนผิวใบสีเขียว ท้องใบสีม่วงอมเทา สีของใบแก่ผิวใบสีเขียว ท้องใบสีเขียวอมเทา รูปร่างของใบยาวรี ขนาดของใบกว้าง 14 ซม. ยาว 68 ซม. ขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม ไม่มีขนบนแผ่นใบ เส้นก้านใบปรากฏชัดด้านท้องใบสีแดงอมม่วง ลักษณะช่อดอกทรงถ้วย ขนาดช่อดอกกว้าง 7.02 ซม. ยาว 7.39 ซม. จำนวนกลีบประดับ 97 กลีบ สีของกลีบประดับสีแดงเข้ม (R53A) ขอบกลีบประดับสีเขียวอมเหลือง จำนวนดอกย่อย 92 ดอก สีของดอกย่อยสีแดงปลายกลีบปากสีเหลือง สีก้านช่อดอกสีเขียวอมเหลือง (YG143B) ความยาวก้านช่อดอก 54.06 ซม. ขนาดก้านช่อดอกกว้าง 1 ซม. รูปร่างผลคล้ายชมพู่ หยดน้ำ รูปไข่ (Ovate) ขนาดของผลกว้าง 2 ซม. ยาว 3.65 ซม. จำนวนพูในผล 3 พู ขนาดของเมล็ดกว้าง 0.28 ซม.ยาว 0.37 ซม. เมล็ดสีดำ จำนวนวันตั้งแต่วันแทงตาดอกถึงวันเก็บเกี่ยวดอกบาน 80 เปอร์เซ็นต์ 68 วัน ผลผลิตดอก 300 ดอก/กอ/ปี น้ำหนักของช่อดอก 98 กรัม อายุปักแจกัน ดอกบาน 80-100 เปอร์เซ็นต์ 6 วัน

ดาหลายะลา 3  ทรงกอตั้งตรงหรือเอียงประมาณ 10องศา ลักษณะลำต้นมีลำต้นใต้ดิน (rhizome) ความสูง 200-215 ซม. จำนวนใบ 8-14 ต่อต้น สีของใบอ่อนผิวใบสีเขียวอมเหลือง ท้องใบสีม่วงอมเทา สีของใบแก่ผิวใบสีเขียว ท้องใบสีส้มอมเทา รูปร่างของใบยาวรี ขนาดของใบกว้าง 14.8 ซม. ยาว 68.5 ซม. ขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม ไม่มีขนบนแผ่นใบ เส้นก้านใบปรากฏชัดด้านท้องใบสีแดงอมม่วง ลักษณะช่อดอกทรงถ้วย ขนาดช่อดอกกว้าง 8.29 ซม. ยาว 8.66 ซม. จำนวนกลีบประดับ 163 กลีบ สีของกลีบประดับสีแดงสด ขอบกลีบประดับสีขาว จำนวนดอกย่อย 154 ดอก สีของดอกย่อยสีแดงปลายกลีบปากสีเหลือง สีก้านช่อดอกสีเขียวอมเหลือง ความยาวก้านช่อดอก 65.78 ซม. ขนาดก้านช่อดอกกว้าง 1.1 ซม. รูปร่างผลคล้ายชมพู่ หยดน้ำ รูปไข่ (Ovate) ขนาดของผลกว้าง 2 ซม. ยาว 3.70 ซม. จำนวนพูในผล 3 พู ขนาดของเมล็ดกว้าง 0.30 ซม.ยาว 0.40 ซม. เมล็ดสีดำ จำนวนวันตั้งแต่วันแทงตาดอกถึงวันเก็บเกี่ยวดอกบาน 80 เปอร์เซ็นต์ 69 วัน ผลผลิตดอก 227 ดอก/กอ/ปี น้ำหนักของช่อดอก 157.86 กรัม อายุปักแจกัน ดอกบาน 80-100 เปอร์เซ็นต์ 5 วัน

ดาหลายะลา 4 ทรงกอตั้งตรงหรือเอียงประมาณ 10องศา ลักษณะลำต้นมีลำต้นใต้ดิน (rhizome) ความสูง 200-220 ซม. จำนวนใบ 9-14 ต่อต้น สีของใบอ่อนผิวใบสีผิวใบสีเขียว ท้องใบสีม่วงอมเทา สีของใบแก่ผิวใบสีเขียว ท้องใบสีส้มอมเทา รูปร่างของใบยาวรี ขนาดของใบกว้าง 15.6 ซม. ยาว 62 ซม. ขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย ปลายใบเรียวแหลม ไม่มีขนบนแผ่นใบ เส้นก้านใบปรากฏชัดด้านท้องใบสีแดงอมม่วง ลักษณะช่อดอกทรงถ้วย ขนาดช่อดอกกว้าง 8.25 ซม.  ยาว 7.94 ซม. จำนวนกลีบประดับ 142 กลีบ สีของกลีบประดับสีชมพูอมแดง ขอบกลีบประดับสีขาว จำนวนดอกย่อย 135 ดอก สีของดอกย่อยสีแดงปลายกลีบปากสีขาว สีก้านช่อดอกสีเขียวอมเหลือง ความยาวก้านช่อดอก 64.72 ซม.  ขนาดก้านช่อดอกกว้าง 1  ซม. รูปร่างผลคล้ายชมพู่ หยดน้ำ รูปไข่ (Ovate) ขนาดของผลกว้าง 2.10 ซม. ยาว 3.40 ซม. จำนวนพูในผล 3 พู ขนาดของเมล็ดกว้าง 0.30 ซม.ยาว 0.38 ซม. เมล็ดสีดำ  จำนวนวันตั้งแต่วันแทงตาดอกถึงวันเก็บเกี่ยวดอกบาน 80 เปอร์เซ็นต์ 70 วัน ผลผลิตดอก 280 ดอก/กอ/ปี น้ำหนักของช่อดอก 135.39 กรัม อายุปักแจกัน ดอกบาน  80-100 เปอร์เซ็นต์ 6 วัน

ดาหลาสายต้น 3-03 ช่อดอกทรงกระถิน สีแดง RG47B ขนาดดอกเล็กกว่า 15 ซม. อายุปักแจกัน 10 วันที่ตัดดอกบาน 15 % ผลผลิตเฉลี่ย 68 ดอกต่อกอต่อปีที่ 2 ปีหลังปลูก

การขยายพันธุ์ : แยกหน่อ เพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ

การขยายพันธุ์ดาหลา มี 2 วิธี คือ
1.  การแยกหน่อ
1.1  ใช้มีดที่คมและสะอาดตัดแยกเหง้าที่มีต้นอ่อน หรือต้นแก่ อย่างน้อย 1-2 หน่อ สูงประมาณ 60 ซม. ขึ้นไป มีใบประมาณ 4-5 ใบ ใช้มีดตัดให้มีรากติดอยู่ด้วยนำไปชำในถุงพลาสติกประมาณ 1 เดือน เพื่อให้หน่อแข็งแรงก่อนปลูก
1.2  การปลูก : เตรียมหลุมปลูกขนาด 50×50 ซม. หรือตามขนาดความโตของหน่อดาหลา ก่อนปลูกใส่ปุ๋ยคอกลงคลุกเคล้ากับหน้าดินในหลุมปลูก นำหน่อดาหลาที่ชำไว้ลงปลูก กลบดินให้สูงประมาณ 6 นิ้ว รดน้ำให้ชุ่มใส่ปุ๋ยเดือนละครั้ง ใช้สูตรเสมอ 16-16-16 อัตรา 300-500 กรัม/ครั้ง ปุ๋ยคอกอัตรา 15 กก./ต้น/ปี ระยะปลูก 2×3 เมตร
1.3  การเก็บเกี่ยวหน่อพันธุ์ เมื่อปลูกดาหลาไปได้ประมาณ 6-10 เดือน ดาหลามีหน่อใหม่ทยอยแทงขึ้นมา สามารถแยกหน่อไปปลูกใหม่ได้
1.4  การเก็บรักษาหน่อพันธุ์ เมื่อแยกหน่อพันธุ์ดาหลาออกมาจากกอ ควรรีบนำไปชำทันทีไม่ควรทิ้งไว้นานหลายวัน หน่อแห้งตายได้
2.  การเพาะกล้า
2.1  เก็บเมล็ดที่แก่จัด แกะเปลือกออก ล้างทำความสะอาด แล้วผึ่งให้แห้งนำไปเพาะในกระบะเพาะประมาณ 1-2 เดือน จึงย้ายลงปลูก รดน้ำสม่ำเสมอ
2.2  การปลูก เมื่อต้นกล้าอายุ 3-6 เดือน สามารถย้ายลงปลูกในหลุมปลูกได้ เตรียมหลุมปลูกขนาด 50×50 ซม. ผสมปุ๋ยคอกลงคลุกเคล้าในหลุมปลูก แล้วจึงนำต้นกล้าลงปลูก กลบดินให้แน่น รดน้ำให้ชุ่มและให้น้ำสม่ำเสมอทุกวัน ระยะปลูก 2×3 เมตร
2.3  การเก็บเกี่ยวเมล็ดพันธุ์ เมื่อดอกดาหลาได้รับการผสมพันธุ์ จนถึงเก็บเกี่ยวเมล็ด ใช้เวลาประมาณ 4 เดือน ผลดาหลาเริ่มเป็นสีน้ำตาล เมล็ดภายในจะแก่จัดเป็นสีดำ ก็สามารถเก็บเมล็ดดาหลามาเพาะปลูกต่อไปได้
2.4  การเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์ เมื่อเก็บผลดาหลามาแล้ว ควรรีบปลูกทันที เพราะเมล็ดดาหลาจะเสื่อมความงอกอย่างรวดเร็ว ในกรณีที่จำเป็นต้องเก็บเมล็ดดาหลาไว้รอปลูก ให้เก็บเมล็ดดาหลาทั้งผลในตู้เย็น จะเก็บเมล็ดดาหลาไว้ได้ประมาณ 1-2 เดือน
การปลูกและการดูแล

- การปลูก การแยกหน่อ แยกหน่อให้มีเหง้าและรากติดมาให้มีประมาณ 4-5 ใบ สูง 60-100 ซม. นำไปปลูกประมาณ 6 เดือนจะได้ดอก การแยกเหง้าแยกเหง้าที่เกิดมาใหม่ไปชำจนออกรากดีแล้วจึงนำไปปลูกจะใช้ระยะเวลา 1 ปี จึงออกดอก การใช้เมล็ด เมื่อดาหลาติดเมล็ดก็สมารถนำเมล็ดไปปลูกได้ซึ่งจะใช้เวลานานกว่า 1 เดือน จึงจะงอกและมากกว่า 1 ปี จึงจะให้ดอก และอาจจะได้ต้นที่แตกต่างกับการปลูกใช้ระยะปลูก 2×3 เมตร ขุดหลุมขนาด 50x50x50 ซม. ก่อนปลูกใส่ปุ๋ยคอกรองก้นหลุมและปุ๋ยเคมี 16-16-16 อัตรา 100 กก./ไร่ ทุก 1-2 เดือนครั้ง และใส่ปุ๋ยคอกประมาณ 20 กก./ไร่/เดือน โดยการปลูกหากปลูกตื้น (ลึกประมาณ 5 นิ้ว) จะทำให้ดาหลาออกหน่อเร็ว การปลูกตื้นจะทำให้ต้นล้มได้ง่าย จะได้ดอกน้อยแต่หากปลูกลึกเกิน 12 นิ้ว ก็จะได้ดอกมากแต่ต้นอาจเติบโตช้า

- การดูแลรักษา ดาหลาเป็นพืชที่ชอบความชุ่มชื้นควรรดน้ำทุกวันวันละครั้งหากแดดจัดก็อาจต้องรดน้ำวันละ 2 ครั้ง แต่หากปลูกในแปลงที่มีร่องน้ำอาจรดน้ำ 2 วันครั้ง เมื่อปลูกไปประมาณ 1 ปี มีหน่อประมาณ 10-20 หน่อ สามารถแยกหน่อออกไปปลูกหรือขายได้ต้นที่มีใบมากเกินไปควรตัดใบแก่หรือใบที่สูงเกินไปออก โดยใช้ใบนั้นมาคลุมดินรักษาความชื้นไม่ควรตัดใบชิดโคนต้นเพราะเป็นสาเหตุให้ต้นเหี่ยวเฉาตายได้

สรรพคุณ

- ทั้งต้น แก้ลมพิษ โรคผิวหนัง เป็นไม้ดอกไม้ประดับ
- ดอกอ่อน ใช้เป็นอาหาร

การนำไปใช้ประโยชน์

- ทางอาหาร ดอกตูม หน่ออ่อน ต้มจิ้มน้ำพริก แกงเผ็ด แกงกะทิ แกงคั่ว ผสมใบข้าวยำ หรือใช้ยำมีรสชาติเผ็ดร้อน

- ทางยา แก้โรคผิวหนัง แก้ลมพิษ ขับลม การใช้สอยอื่น เป็นไม้ประดับ

งานวิจัย

1. โครงการวิจัยและพัฒนาดาหลา สารสำคัญเพื่อทำยาสมุนไพร
2.เทคโนโลยีการเพิ่มผลผลิตดาหลา
3.การพัฒนาผลิตภัณฑ์จากดาหลาเพื่อเพิ่มมูลค่า เช่น ชาดาหลา ไวน์ดาหลา น้ำมันจากเมล็ดดาหลา เป็นต้น (ศึกษาข้อมูลทางโภชนาการ) การนำเส้นใยจากดาหลาไปใช้ประโยชน์
4.โครงการวิจัยและพัฒนาการผลิตดาหลาด้วยเทคโนโลยีขั้นสูง
5.โครงการวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากดาหลาเพื่อสุขภาพด้านอาหารและความงาม

สัจจะ ประสงค์ทรัพย์ (Satja Prasongsap)
Research Scientist, Horticultural Research Institute

The post ดาหลา appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : กะตีบ แขกเต้า ค้ำ หวีด อ้อยน้ำ ปีซะออง

ชื่อวงศ์ : BURAERACEAE

ชื่อสามัญ : -

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Garuga pinnata Roxb.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดใหญ่แตกกิ่งก้านรอบๆเรือนยอดของต้น และตามกิ่งอ่อนมีขนปกคลุม มีเปลือกสีเทาใบรอบแบบขนนกสีเขียว หนึ่งก้านใบย่อยมี 9-10 คู่ ใบมนรีปลายแหลมและมีติ่งตรงปลายก้านจะมีเพียงใบเดียว เมื่ออ่อนมีขนปกคลุม โตเต็มที่ขนหลุดร่วงไป ดอกออกเป็นช่อตามส่วนยอดของต้น ดอกรูประฆังปลายดอกแยก 5 กลีบมีขนสีครีม สีเหลืองหรือสีชมพู ผลกลมเนื้อนุ่มมีเมล็ดสีเขียวอมเหลือง แก่จัดเป็นสีดำ

การนำไปใช้ประโยชน์ : ชาวเขาเผ่าอีก้อใช้เปลือกต้นตำพอกหรืต้มน้ำอาบแก้อักเสบ บวมติดเชื้อแผลเป็นหนอง ฝี หรือตุ่ม ต้มน้ำกินแก้ท้องร่วง ทาห้ามเลือดแช่น้ำล้างแผลเรื้อรัง ตำรายาไทยใช้น้ำคันใบผสมน้ำผึ้ง แก้หืด ต้นสดคั้นน้ำหยอดตา แก้ตามัว เนื่องจากเยื่อตาอักเสบ ผล บำรุงธาตุ สารสกัดเปลือกต้นมีฤทธิ์ทำให้เลือดแข็งตัวเร็วและกล้ามเนื้อเรียบเกร็งในหลอดทดลอง

การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง

การปลูกและการดูแล : ตะคร้ำเป็นไม้ยืนต้น สูง 10-20 เมตร การปลูกนิยมนำต้นใหญ่จากการขุดมาจากป่าโดยการตุ้มดิน ตัดแต่งกิ่ง นำมาเลี้ยงไว้จนแตกกิ่ง ก้าน ผสมปุ๋ยคอก หรือขุยมะพร้าวกับดินที่ขุดขึ้นมาให้เข้ากัน นำต้นตะคร้ำที่เลี้ยงไว้ลงปลูกกลบดิน รดน้ำให้ชุ่ม ใช้ไม้ปักค้ำยันทั้งสี่ทิศกันลมโยก

สรรพคุณ : ใบ นำเอาใบสด มาคั้นเอาน้ำแล้วนำไปผสมกับน้ำผึ้ง เพื่อใช้เป็นยารักษาโรคหืด

ผล ทานเป็นยาบำรุงธาตุ หรือบำรุงกระเพาะอาหาร

เปลือก นำมาบีบเพื่อเอาน้ำ ซึ่งใช้เป็นยาแก้โรคท้องร่วงหรือทานแก้บิดก็ได้ หรืออาจนำมาแช่น้ำเป็นยาล้างแผลเรื้อรังได้ดีมาก ถ้าใช้ทาภายนอกจะเป็นยาห้ามเลือด

ต้น นำต้นสดๆ มาคั้นเอาน้ำ แล้วใช้เป็นยาหยอดตาแก้ตามัวเนื่องจากเยื่อตาอักเสบ

The post ตะคร้ำ appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

This post is password protected. To view it please enter your password below:

Password:

The post Protected: ตะลิงปลิง appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : โก นมวัว มะโก มะด่านไฟฝี พญาช้างดำ ตะโก ตองโก

ชื่อวงศ์ : EBENACEAE

ชื่อสามัญ : Ebony

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Diospyros rhodocalyx Kurz

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นไม้ยืนต้น ขนาดเล็กถึงกลาง ลำต้นตรงเปลือกดำแตกเป็นสะเก็ดหนา พุ่มทึบกิ่งอ่อนมีขนประปราย ปลายกิ่งมักห้อยลู่ลง ใบเดี่ยวสีเขียวเรียวสลับใบรูปไข่ โคนใบสอบ รูปลิ่ม ปลายใบมนป้าน หยักเว้าเข้า เนื้อใบหนาขอบใบเรียบ ดอกแยกเพศดอกตัวผู้เป็นช่อ กลีบดอกติดกันรูปไข่ สีขาวนวล ดอกตัวเมียเป็นดอกเดียว ลักษณะคล้ายดอกตัวผู้แต่ขนาดใหญ่กว่า ผลสดรูปไข่มีขนละเอียดและกลีบเลี้ยงยัง ติดอยู่

การนำไปใช้ประโยชน์ : ทางอาหาร ผลสุกรับประทานเป็นอาหารได้ รสหวานปนฝาด ทางยา ผล มีรสฝาดหวาน แก้ท้องร่วง แก้ตกเลือด จับพยาธิ แก้กษัย แก้ฝี และแผลเน่าเปื่อย เปลือกลูก รสฝาด เผาเป็นถ่าน รสเย็น ขับระดูขาว และขับปัสสาวะ เปลือกต้น เนื้อไม้ รสเฝื่อนฝาดขม บำรุงธาตุ ช่วยย่อยอาหาร บำรุงความกำหนัด ทำให้เกิดกำลัง แก้มุตกิต ระดูขาว แก้รำมะนาด ปวดฟัน และเป็นยาอายุวัฒนะ

การขยายพันธุ์ : เมล็ด ตอนกิ่ง

การปลูกและการดูแล : การปลูก ต้นตะโกนาสามารถขึ้นเองตามธรรมชาติตามป่าทั่วไปสามารถตอนกิ่งเอามาปลูกได้เลย

สรรพคุณ : ผล ผลสุกใช้รับประทานเป็นอาหารได้ ผลอ่อนใช้ย้อมผ้า

ต้น ปลูกเป็นไม้ประดับ หรือทำเป็นไม้ตะโกดัด

เปลือกต้น ขับระดูขาว ขับปัสสาวะ

เนื้อไม้ บำรุงธาตุ ช่วยย่อยอาหาร บำรุงความกำหนัด แก้กระษัย เป็นยาอายุวัฒนะ แก้ปวดฟัน ทำให้เกิดกำลัง

The post ตะโกนา appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : จะไคร้มะขุด จะไคมะขุด ตะไคร้แดง

ชื่อวงศ์ : GRAMINAE

ชื่อสามัญ : Citronella grass

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cymbpogon nardus Rendle.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นพืชล้มลุกอายุหลายปี มีเหง้าอยู่ใต้ดิน ลำต้นตั้งตรงแตกเป็นกอ โคนมีกาบเป็นชั้นๆ เหมือนตะไคร้บ้าน แต่ลำต้นเป็นสีแดงและยาวสูงกว่า ลักษณะใบแคบและยาวสีเขียวผิวเกลี้ยงมีกลิ่นหอม ดอกออกเป็นช่อฝอย ช่อดอกมีขนาดใหญ่คล้ายกับดอกอ้อแต่แยกแขนงๆหนึ่งมี 4-5 ช่อ

การนำไปใช้ประโยชน์ : ทางอาหาร ใส่ต้ม อบเนื้อ แจ่วพอง (ไม่นิยมใส่อาหาร) ทางยา ใช้เหง้าเป็นยาบีบมดลูก

ขับประจำเดือน ขับปัสสาวะ ขับระดูขาว ใส่ไล่ไรในรังไก่ สกัดทำยาไล่แมลงทำยาตัวประคบ การใช้สอยอื่นๆ เป็นส่วนผสมในสบู่ สกัดเอาน้ำมันหอมระเหย เหง้าใบและกาบใบมีน้ำมันหอมระเหยซึ่งมีขายใน Citronella oil ใช้เป็นยาขับไล่ยุงโดยละลายน้ำมันตะไคร้หอม 7 ส่วน ในแอลกอฮอล์อัตรา 1ต่อ1ทาตรงประตูที่ปิด-เปิดเสมอ

การขยายพันธุ์ : ใช้หน่อหรือเหง้า

การปลูกและการดูแล : การปลูก ปลูกได้ในดินทุกชนิด เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนปนทราย ต้องการแสงแดดจัด ทนต่อความแห้งแล้ง ระหว่างเวลาที่ปลูกเหมาะสมคือ เดือนพฤษภาคม การดูแลรักษา รดน้ำให้สม่ำเสมอเพื่อให้แตกกอได้ผลเร็วขึ้น และผลผลิตตลอดปี กำจัดวัชพืชปีละ 2 ครั้ง ใช้ปุ๋ยสูตร 16-16-8 หรือ 16-20-0 หรือ 15-15-15 อัตราการใช้ขึ้นอยู่กับความสมบูรณ์ของดิน หลังจากเก็บเกี่ยวแล้ว ควรหว่านปุ๋ยยูเรีย หรือแอมโมเนียซัลเฟต อัตรา 15-20 กก./ไร่ เพื่อให้แตกใบใหม่ขึ้น ได้ใบขนาดใหญ่และมีปริมาณน้ำมันหอมระเหยมากขึ้น

สรรพคุณ : ต้นใช้เป็นยาแก้ปากแตกระแหง แก้ริดสีดวงในปาก ขับลมในลำไส้ แก้แน่น

ราก แก้ลม หัวใจกระวนกระวาย ฟุ้งซ่าน

ใบ ใช้เป็นยาคุมกำเนิด ชำระล้างลำไส้ มิให้เกิดซาง

เหง้า,กาบ กลั่นน้ำมันหอมระเหย พ่นทาผิวหนังกันยุงและแมลง

The post ตะไคร้หอม appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : จะไคร้ ไคร คาหอม หัวไคลิง ลิงไค เยี่ยวเฮื้อ เชิด

ชื่อวงศ์ : GRAMINAE

ชื่อสามัญ : Lemon grass, Lapine

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cymopogon citrates Stapf

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นไม้ล้มลุกอายุหลายปี มักขึ้นเป็นกอใหญ่ ลำต้นแข็งเกลี้ยงทรงกระบอก เหง้าใต้ดินมีกลิ่นเฉพาะ ใบแคบขอบขนานสีขาวนวลหรือขาวปนม่วง แผ่นใบสากและแคบ รอยต่อระหว่างกาบใบและตัวใบมีเกล็ดบางๆ ออกดอกยาก เป็นช่อกระจาย ช่อดอกย่อยมีก้านออกเป็นคู่ๆ ดอกหนึ่งมีก้านอีกดอกไม่มี ดอกย่อยมีดอกเล็กๆอีก 2 ดอกๆล่างมีเพียงกลีบเดียวโปร่งแสง ดอกบนสมบูรณ์เพศมีใบประดับ 2 ใบ

การนำไปใช้ประโยชน์ : ทางอาหารต้นสดนำมาแต่งกลิ่นอาหารเป็นเครื่องเทศ เช่น เป็นส่วนผสมของเครื่องแกงต่างๆ ต้มยำ ยำต่างๆ

ต้นสดสามารถทำเป็นน้ำตะไคร้ได้ ทางยา ทั้งต้นเป็นยารักษาโรคหืด แก้ปวดท้อง ขับปัสสาวะและแก้อหิวาตกโรค เป็นยาทานวดก็ได้ หัวรักษาเกลื้อน แก้ท้องอืดเฟ้อ แก้ปัสสาวะพิการ แก้นิ่ว บำรุงธาตุไฟ แก้อาการขัดเบา ใบสดจะช่วยลดความดันโลหิตสูง แก้ไข้ ราก เป็นยาแก้ไข้เหนือ ปวดท้องและท้องเสีย ต้นเป็นยาแก้ขับลม แก้เบื่ออาหาร แก้ผมแตกปลาย แก้โรคทางเดินปัสสาวะ นิ่ว เป็นยาบำรุงธาตุไฟให้เจริญ

การขยายพันธุ์ : แยกกอหรือหัวออกมาปลูกเป็นต้นใหม่

การปลูกและการดูแล : การปลูก ใช้ลำต้นปักชำหรือเหง้า ระยะปลูก 50 x 30 และ 60 x 20  เซนติเมตร  โดยตัดใบให้เหลือตอนโคนยาวพอสมควร ปักเดียวลงดินลึกประมาณ 2 นิ้ว หลุมละ 1 ต้น รดน้ำทันที

การปลูกเพื่อตัดใบขาย ให้ผลผลิต 12,000-12,500  กิโลกรัมต่อไร่ ผลผลิตใบแห้ง 3,000-3,200 กิโลกรัมต่อไร่

สรรพคุณ

ลำต้น นำมาแต่งกลิ่นรสอาหารเป็นเครื่องเทศ เช่น เป็นส่วนผสมของเครื่องเทศ ต่างๆ เป็นยารักษาโรคหืด แก้ปวดท้อง ขับปัสสาวะ และแก้อหิวาตกโรค

หัว รักษาเกลื้อน แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ แก้ปัสสาวะพิการ แก้นิ่ว บำรุงธาตุไฟ ใบ ช่วยลดความดันโลหิตสูง แก้ไข้

ราก เป็นยาแก้ไข้ ปวดท้องและท้องเสีย

ใบ ลดความดันโลหิต แก้ไข้

เหง้า แก้เบื่ออาหาร บำรุงไฟธาตุ แก้กระษัย แก้ขัดปัสสาวะ แก้นิ่ว

The post ตะไคร้แกง appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : ตะขาบปีนกล้วย ว่านตะเข็บ ว่านตีนตะขาบ ว่านตะขาบ เพว

ชื่อวงศ์ : POLYGONACEAE

ชื่อสามัญ : -

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Muchlenbeckia platyclada Meissn

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นไม้พุ่ม สูงประมาณ 1-2 เมตรลำต้นแบบตั้งตรง แตกกิ่งก้านมาก ใบเดี่ยวเรียงสลับ ร่วงง่าย รูปใบหอกแกมเส้นตรง ดอกช่อออกเป็นกระจุกบริเวณข้อ แยกเพศอยู่คนละต้น กลีบรวมสีขาวแกมเขียว ผลสดค่อนข้างกลม เมื่อสุกมีสีแดง

การนำไปใช้ประโยชน์ : เป็นเฟิร์นทอดเลื้อยพาดพันพรรณไม้อื่น ลำต้นเลื้อยพันยาวได้หลายเมตร สามารถปลูกเป็นไม้ประดับได้

การขยายพันธุ์ : โดยใช้เหง้าปลูก

การปลูกและการดูแล : เตรียมดินโดยการขุดดิน ย่อยดิน ผสมปุ๋ยคอกคลุกเคล้าให้เข้ากัน ยกร่อง ขุดหลุมลึกประมาณ 10 ซม. ระยะปลูกประมาณ 1×1 เมตร นำกล้าที่เพาะจากเหง้าลงปลูก กลบดิน โดยมีหลักหรือต้นไม้อื่น ให้ตีนตะขาบเลื้อยพาดพันได้แล้วรดน้ำทุกวัน หรือปลูกลงกระถางที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด 12 นิ้วขึ้นไป ปักไม้หลักให้เลื้อยพันได้

สรรพคุณ : ต้น,ใบ แก้ปวดเมื่อย แก้อักเสบ

ทั้งต้น แก้เจ็บคอ ปวดหลัง ขับปัสสาวะ นิ่ว รักษาโรคทางเดินปัสสาวะ

The post ตีนตะขาบ appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : ตีนเป็ด ตีนเป็ดทะเล ตุม สั่งลา พะเนียงน้ำ

ชื่อวงศ์ : APOCYNACEAE

ชื่อสามัญ : Dog – Bane

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cerbera odollam Gaetrn.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กสูงประมาณ 15 เมตรมีน้ำยางสีขาว ใบเดี่ยวเรียงสลับรูปไข่แกมใบหอก ดอกช่อออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดสีขาวกลางดอกสีเหลือง ผลสดรูปวงรี ผลสุกมีสีม่วงเข้ม เมล็ดใหญ่เกือบเท่าผลมี 2 เมล็ด

การนำไปใช้ประโยชน์ : ทางยา ใบ แก้ท้องเสีย แก้บิด ห้ามเลือดและเนื้อในผลก็รักษาโรคไต ทำให้ผมดกดำ

การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ด

การปลูกและการดูแล : การปลูก นำเมล็ดไปหว่านตามริมฝั่งแม่น้ำ บ่อน้ำ หรือสระน้ำ

สรรพคุณ : ราก ขับเสมหะ ขับผายลม แก้ลมให้กระจาย แก้ลม แก้อาเจียน

เปลือกต้น เป็นยาถ่าย ทำให้อาเจียน แก้ไข้เพื่อดีพิการ แก้บิด ขับไส้เดือน แก้หวัด แก้หลอดลมอักเสบ สมานลำไส้ แก้ไข้ แก้นิ่ว

แก่น กระจายลมอัมพฤกษ์ กระจายลม กระจายเลือด แก้ลมอัมพฤกษ์ แก้อัมพาต

กระพี้ ขับโลหิตให้ตก แก้เกลื้อน

ใบ แก้ไข้หวัด แก้ไข้ตัวร้อน ฆ่าพยาธิ กลากเกลื้อน แก้กลาก ฆ่าพยาธิผิวหนัง แก้ เกลื้อน ฆ่าพยาธิ ทำให้อาเจียน เป็นยาถ่าย แก้อาเจียนเป็นโลหิต

ดอก แก้ริดสีดวงทวาร แก้โลหิต แก้โลหิตพิการ แก้ไข้ตัวร้อน

ผล แก้ผมหงอก รักษาขน ระงับปวด รักษาโรคกลัวน้ำ ทำให้อาเจียน เป็นยาถ่าย กินมากตายได้ เป็นยาระบาย

เมล็ด ใช้เบื่อปลา มีฤทธิ์ต่อหัวใจ

น้ำมันจากเมล็ด แก้หวัดแก้หิด ใส่ผมแก้เหา ทำให้ร้อนแดง แก้คัน เป็นยาทาถูนวด ให้ร้อนแดง เป็นยาฆ่าแมลง

ทั้งต้น แก้ไข้หวัด ทำให้อาเจียน ทำให้ถ่าย แก้อาเจียนเป็นเลือด

ยางสด ผสมกับน้ำมันต้นยางนาเคี้ยวให้สุกแก้แผลเน่าเรื้อรัง

The post ตีนเป็ดน้ำ appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : ทองคันชั่ง หญ้ามันไก่

ชื่อวงศ์ : ACANTHACEAE

ชื่อสามัญ : Common Rhinacanthus

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Rhinacanthus nasutus (Linn.) Kurz

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นพันธุ์ไม้ล้มลุกมีพุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 1-2 เมตร โคนลำต้นเนื้อเป็นแกนแข็ง ใบสีเขียวมีจุดแต้มเป็นสีน้ำตาลลักษณะค่อนข้างรี ปลายใบแหลมเรียว คล้ายใบพริกแต่ใหญ่กว่า ดอกเป็นช่อสั้นๆ ออกตามช่อใบสีขาว กลีบเลี้ยง 5 กลีบดอกโคนติดกันเป็นหลอดปลายแยกเป็น 2 กลีบ กลีบบนแยกเป็น 2 แฉก กลีบล่างแผ่กว้างปลายกลีบแยก 3 แฉก ผลเป็นฝักยาวภายในมี 4 เมล็ด

การนำไปใช้ประโยชน์ : ใบ ใช้ใบสดหรือคั่วให้แห้งนำมาชงในน้ำใช้ดื่มเป็นยาช่วยขับปัสสาวะ ราก รักษาโรคผิวหนัง กลากเกลื้อนหรือผื่นคัน

การขยายพันธุ์ : การปลูกเพียงแค่เด็ดยอดแล้วปักลงไปบนดินเปียกๆ คอยรดน้ำให้ดินชุ่มอยู่เสมอและหาที่บังแดดให้เพียงแค่ 1 อาทิตย์ ก็จะตั้งตัวได้ ทองพันชั่งไม่ชอบร่มเงามากนัก แต่ต้องคอยรดน้ำให้ดินชุ่มอยู่เสมอใบจึงจะงาม ถ้าดินขาดน้ำหรือถูกแดดมากไปใบจะมีสีเหลือง

การปลูกและการดูแล : เพียงแค่เด็ดยอดแล้วปักลงไปบนดินเปียกๆ คอยรดน้ำให้ดินชุ่มอยู่เสมอและหาที่บังแดดให้เพียงแค่ 1 อาทิตย์ ก็จะตั้งตัวได้

สรรพคุณ : ใบ เป็นยาช่วยขับปัสสาวะ หรือเป็นยาระบายได้

ราก รักษาโรคผิวหนัง กลากเกลื้อนหรือผื่นคัน

ทั้งต้น แก้โรคผิวหนัง แก้ริดสีดวงทวาร

ข้อห้าม ห้ามใช้กับผู้เป็นโรคหัวใจ โรคหืด ความดันเลือดต่ำ และโรคมะเร็งในเม็ดเลือด

The post ทองพันชั่ง appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.