ชื่ออื่นๆ : หมากแดง ตะลูบ ขาม มะขามกระดาน บอดแล ส่ามอเกล มะขามไทย ม่อง โคล้ง ฮำเปียล

ชื่อวงศ์ : LEGUMINOSAE

ชื่อสามัญ : Tamarind

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Tamarindus indica L.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นไม้ยืนต้น ขนาดกลางถึงใหญ่ เปลือกมีกระเล็กๆสีดำ ใบประกอบเล็ก แตกกิ่งก้านสาขามาก เนื้อแข็งเหนียวมาก ดอกเล็กๆ สีขาวเหลืองคล้ายนกกระยาง ออกเป็นช่อ ฝักกลม แบนเล็กน้อย ยางปลายมีหนามเล็กๆ หนึ่งอัน เปลือกสีน้ำตาล เมล็ดกลมแป้น สีน้ำตาลดำ ปลูกเป็นอาหาร ขายพันธุ์ด้วยเมล็ด

การนำไปใช้ประโยชน์ : ทางอาหาร ใบอ่อนดอกมีรสเปรี้ยว ใส่ให้อาหารรสเปรี้ยว ต้มยำ ต้มโคล้ง ฝักอ่อนรสเปรี้ยวใช้ปรุงอาหาร น้ำพริกมะขาม ฝักแก่รสเปรี้ยว ใช้เป็นเครื่องปรุงรส แกงส้ม แกงคั่ว ทางยา ใบแก่ ปรุงเป็นยาแก้ไข้ แก้โรคบิด ขับเสมหะในลำไส้ เนื้อในผลแก้อาการท้องผูก เป็นยาระบาย แก้ไอ ขับเสมหะ ลดอาการกระหายน้ำ เมล็ดแก่ เป็นยาถ่ายพยาธิไส้เดือนในท้องเด็ก

การขยายพันธุ์ : ตอนกิ่ง และเมล็ด ทาบกิ่ง ติดตา ต่อกิ่ง

การปลูกและการดูแล : การปลูก เตรียมดินโดยขุดหลุมกว้าง-ยาวและลึกด้านละ 60 ซม. ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักคลุกเคล้าดินรองก้นหลุม รดน้ำให้ชุ่มมะขามเมื่อลงดินแล้วจะโตเร็ว ควรใช้ไม้หลักพยุงไว้ให้แน่น การดูแล เมื่อเริมปลูกควรเอาใจใส่ดายหญ้ารอบต้นและรดน้ำทุกวัน ถ้าปลูกในดินที่เป็นทรายในฤดูแล้งควรหาเศษหญ้าฟางคลุมโตนานกว่าต้นจะแข็งแรง นอกจากนี้ควรฉีกยาป้องกันราแป้ง และแมลงพวกหนอนเจาะผัก ควรเจาะเมล็ดในระยะที่ยังเป็นดอกอยู่

สรรพคุณ

เนื้อไม้ ใช้ทำเป็นเขียง ที่มีคุณภาพดีมาก เพราะเป็นเนื้อไม้ที่เหนียวทน

ใบแก่ มีรสเปรี้ยวฝาด ใช้นำมาปรุงเป็นยาแก้ไอ แก้โรคบิด ขับเสมหะในลำไส้ หรือนำมาต้มผสมกับหัวหอมโกรกศีรษะเด็กในเวลาเช้ามืด แก้หวัดคัดจมูกได้ หรือใช้น้ำที่ต้มให้สตรีหลังคลอดอาบ ใช้รับประทานเป็นอาหารได้

ใบอ่อนและดอก ใช้รับประทานเป็นอาหารได้

เนื้อในผล (มะขามเปียก) ใช้ผลแก่ประมาณ 10-20 ฝัก นำมาจิ้มเกลือกิน แล้วดื่มน้ำตามลงไป หรืออาจใช้ทำเป็นน้ำมะขามคั้นเอาน้ำกิน เป็นยาแก้อาการท้องผูกเป็นยาระบาย แก้ไอ ขับเสมหะ ช่วยลดอุณหภูมิในร่างกาย ลดการกระหายน้ำหรือใช้เนื้อมะขามผสมกับข่า และเกลือพอประมาณ รับประทานเป็นยาขับเลือดลม แก้สันนิบาตหน้าเพลิง หรืออาจใช้ผสมกับปูนแดง แล้วนำมาพอกหรือทาบริเวณที่เป็นกลากเกลื้อน หรือฝี

เมล็ดแก่ นำมาคั่วให้เกรียมแล้วกะเทาะเปลือกออกใช้ประมาณ 20-30 เม็ด นำมาแช่น้ำเกลือจนอ่อนใช้กินเป็นยาถ่ายพยาธิไส้เดือนในท้องเด็กได้ หรือใช้เปลือกนอกที่กะเทาะออก ซึ่งจะมีรสฝาดใช้กินเป็นยาแก้ท้องร่วง และแก้อาเจียนได้ดี

รกมะขาม แก้ท้องเสีย

แก่น กล่อมเสมหะและโลหิต

The post มะขาม appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.

ชื่ออื่นๆ : พังลั้ง ปาหนัน หวานข้าวไหม้ ปาแนะวองิง

ชื่อวงศ์ : PANDANACEAE

ชื่อสามัญ : Pandanus, Fragrant, Screw – pine

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Pandanus odorus Ridl.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : เป็นไม้พุ่มจำพวกหญ้า สูงประมาณ 2 ฟุตแตกแยกเป็นกอที่เกิดจากหัวหรือเหง้าใต้ดิน ส่วนที่โผล่เหนือดินมีเพียงก้านและใบ ใบเรียวยาวปลายใบเรียวแหลม ขอบใบเรียบคล้ายใบสับปะรดมีสีเขียวเป็นมัน และมีกลิ่นหอมคล้ายดอกขจร ออกดอกเป็นช่อตั้ง ไม่มีก้านดอกย่อย ออกดอกยาก

การนำไปใช้ประโยชน์ : ทางอาหาร ใบสดตำคั้นเอาน้ำจะได้น้ำสีเขียวมาผสมอาหาร แต่งกลิ่น แต่งสีขนม เช่นลอดช่อง ขนมชั้น สาลี่ เค้ก ขนมเปียกปูน หรือใช้ในรูปของใบชาชงกับน้ำร้อน หรือใช้ใบสดต้มกับน้ำจนเดือด เติมน้ำตาลเล็กน้อยใช้ดื่มเป็นประจำ บำรุงหัวใจ ทางยา

การขยายพันธุ์ : ปักชำ

การปลูกและการดูแล : นำลำต้นหรือกิ่งแขนงที่แยกจากต้นแม่โดยชำในดินที่ลุ่มน้ำ เช่น ริมดินสวน ถ้าชำในที่ดินแห้งต้องรดน้ำให้ชุ่มชื้นตลอดเวลา ชอบที่ร่มรำไร แต่ก็ทนแสงแดดได้ดี

สรรพคุณ : ใบ มีรสเย็นสบาย เป็นยาบำรุงหัวใจให้ชุ่มชื้น ใช้ผสมอาหารหรือขนมให้น่า รับประทาน (สีเขียว) และมีกลิ่นหอม

ต้นและราก ใช้เป็นยาแก้กษัยน้ำเบาพิการ หรือเป็นยาขับปัสสาวะ และถ้านำมาต้ม กับเนื้อไม้สัก หรือใบไม้สักแล้วกินน้ำมัน จะช่วยแก้โรคเบาหวาน

อื่นๆ นอกจากใบเตยจะให้สีน่ารับประทานแล้ว ยังมีน้ำมันหอมระเหย ซึ่งมีกลิ่นหอมน่ารับประทาน เรียกว่า Fragrant Screw Pine ทำให้อาหารที่ใส่น้ำใบเตยมีรสหอมเย็นชื่นใจ

The post เตยหอม appeared first on ฐานข้อมูลพันธุกรรมพืชสวน.